Η διατήρηση του προσωπικού αποτελεί βασική προϋπόθεση για τη συμμετοχή των επιχειρήσεων στα προγράμματα επιχορήγησης της ΔΥΠΑ. Ωστόσο, δεν αντιμετωπίζονται όλες οι αποχωρήσεις εργαζομένων με τον ίδιο τρόπο. Ακόμη και η μείωση των ωρών εργασίας μπορεί, σε ορισμένες περιπτώσεις, να θεωρηθεί μείωση προσωπικού.
Η εγκύκλιος 966118/01-10-2026 διευκρινίζει ποιες αλλαγές θεωρούνται μείωση προσωπικού και ποιες όχι. Ο έλεγχος αφορά τόσο το διάστημα πριν από την αίτηση, που διαφέρει ανά πρόγραμμα, όσο και τη διάρκεια του προγράμματος. Η ΔΥΠΑ αναζητά η ίδια τα σχετικά στοιχεία στο ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ.
Ποιες αλλαγές θεωρούνται μείωση προσωπικού
Σύμφωνα με την εγκύκλιο, μείωση προσωπικού θεωρείται:
ΚΑΤΑΓΓΕΛΙΕΣ ΣΥΜΒΑΣΕΩΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΑΟΡΙΣΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ
- Η απόλυση εργαζομένου με σύμβαση αορίστου χρόνου, είτε προηγείται προειδοποίηση είτε όχι.
ΛΥΣΗ/ΛΗΞΗ ΤΗΣ ΣΥΜΒΑΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ
- Η εκπρόθεσμη δήλωση παραίτησης, όταν η καθυστέρηση έχει ως αποτέλεσμα η αποχώρηση να αντιμετωπίζεται νομικά ως απόλυση χωρίς προειδοποίηση.
ΛΥΣΕΙΣ ΣΥΜΒΑΣΕΩΝ ΟΡΙΣΜΕΝΟΥ ΧΡΟΝΟΥ
- Η διακοπή σύμβασης ορισμένου χρόνου πριν από τη συμφωνημένη λήξη της, χωρίς σοβαρό λόγο που να τη δικαιολογεί. Το ίδιο ισχύει για συγκεκριμένες συμβάσεις με όρο πρόωρης διακοπής, οι οποίες κατά την απόλυση αντιμετωπίζονται ως αορίστου χρόνου.
ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΕΡΓΑΣΙΑΚΗΣ ΣΧΕΣΗΣ
- Η αλλαγή από πλήρη σε μερική ή εκ περιτροπής απασχόληση. Η μερική απασχόληση αφορά λιγότερες ώρες εργασίας, ενώ η εκ περιτροπής συνήθως λιγότερες ημέρες με πλήρες ημερήσιο ωράριο.
ΕΙΔΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ
- Η προσωρινή παραχώρηση εργαζομένου σε άλλη επιχείρηση με διαφορετικό ΑΦΜ, ενώ διατηρείται η σχέση του με τον αρχικό εργοδότη. Αυτή η περίπτωση ονομάζεται «γνήσιος δανεισμός».
ΛΟΙΠΕΣ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΙΣ
- Η διαθεσιμότητα, δηλαδή η προσωρινή παύση απασχόλησης με το ειδικό καθεστώς μειωμένων αποδοχών.
- Η επίσχεση εργασίας, όταν ο εργαζόμενος ασκεί το δικαίωμα να μην παρέχει εργασία λόγω μη εκπλήρωσης υποχρεώσεων του εργοδότη, όπως η καταβολή μισθών.
- Οι ομαδικές απολύσεις.
- Η εθελούσια έξοδος, δηλαδή η αποχώρηση στο πλαίσιο οργανωμένου προγράμματος της επιχείρησης, συνήθως με οικονομικά κίνητρα.
Πότε η παραίτηση δεν θεωρείται μείωση προσωπικού
Η παραίτηση εργαζομένου δεν θεωρείται μείωση προσωπικού, όταν δηλώνεται εμπρόθεσμα και τεκμηριώνεται όπως προβλέπεται.
Στην κανονική περίπτωση, ο εργοδότης δηλώνει την αποχώρηση στο ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ εντός τεσσάρων εργάσιμων ημερών. Η δήλωση συνοδεύεται από έγγραφο με την υπογραφή του εργαζομένου, χειρόγραφη, ηλεκτρονική ή ψηφιακά βεβαιωμένη μέσω gov.gr. Με το ισχύον πλαίσιο, δεν απαιτείται και η υπογραφή του εργοδότη στο συγκεκριμένο έγγραφο.
Υπάρχει διαφορετική διαδικασία όταν ο εργαζόμενος απουσιάζει αδικαιολόγητα και δεν υπογράφει παραίτηση:
- Η αδικαιολόγητη απουσία πρέπει να ξεπερνά τις τρεις συνεχόμενες εργάσιμες ημέρες.
- Ο εργοδότης τον ειδοποιεί γραπτώς και δηλώνει την ειδοποίηση στο ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ. Αυτή η επίσημη ειδοποίηση ονομάζεται «όχληση».
- Πρέπει να περάσουν ακόμη δύο συνεχόμενες εργάσιμες ημέρες από την ειδοποίηση, χωρίς να επιστρέψει.
- Ο εργοδότης δηλώνει την οικειοθελή αποχώρηση εντός δύο εργάσιμων ημερών από τη λήξη αυτού του διαστήματος, χωρίς να απαιτείται η υπογραφή του εργαζομένου.
Επομένως, η έλλειψη υπογραφής από μόνη της δεν αρκεί για να δηλωθεί παραίτηση μετά από όχληση. Πρέπει να πληρούνται οι παραπάνω προϋποθέσεις.
Ποιες άλλες περιπτώσεις δεν θεωρούνται μείωση προσωπικού
Δεν θεωρείται μείωση προσωπικού:
- Η αποχώρηση για συνταξιοδότηση, είτε με παραίτηση είτε με λύση της σύμβασης από τον εργοδότη χωρίς προειδοποίηση, στο πλαίσιο της συνταξιοδότησης.
- Η αποχώρηση μετά από 15 χρόνια στον ίδιο εργοδότη ή μετά την υπέρβαση του ορίου ηλικίας συνταξιοδότησης, με τη συγκατάθεση του εργοδότη.
- Η αυτόματη λήξη της ειδικής σύμβασης ορισμένου χρόνου για επείγουσες ανάγκες, όταν η πρόσληψη έχει γίνει μέσω της εφαρμογής Ergani και η λήξη έχει δηλωθεί εξαρχής.
- Η πρόωρη διακοπή σύμβασης ορισμένου χρόνου για σπουδαίο λόγο, δηλαδή για σοβαρό περιστατικό που δικαιολογεί τη διακοπή πριν από τη συμφωνημένη λήξη. Δεν αρκεί απλώς να χαρακτηριστεί ένας λόγος «σοβαρός» από τον εργοδότη.
- Ο θάνατος ή η φυλάκιση εργαζομένου.
- Η αλλαγή σύμβασης από ορισμένου σε αορίστου χρόνου.
Γιατί έχει σημασία το είδος του προγράμματος
Τα προγράμματα επιχορήγησης ακολουθούν διαφορετικούς ευρωπαϊκούς κανόνες ενίσχυσης. Δύο από αυτούς είναι το de minimis, δηλαδή οι ενισχύσεις μικρού ύψους, και ο Γενικός Απαλλακτικός Κανονισμός — ΓΑΚ.
Για την επιχείρηση, το πρακτικό ζήτημα είναι ότι η ίδια αλλαγή μπορεί να θεωρείται μείωση προσωπικού στο ένα καθεστώς και να μη θεωρείται στο άλλο. Το καθεστώς αναφέρεται στην πρόσκληση του προγράμματος.
| Τι συμβαίνει | Πρόγραμμα de minimis | Πρόγραμμα ΓΑΚ |
| Η σύμβαση ορισμένου χρόνου φτάνει στη συμφωνημένη ημερομηνία λήξης | Δεν θεωρείται μείωση | Θεωρείται μείωση |
| Εργοδότης και εργαζόμενος συμφωνούν να διακόψουν νωρίτερα τη σύμβαση ορισμένου χρόνου | Δεν θεωρείται μείωση | Θεωρείται μείωση |
| Η εργασιακή σχέση λήγει επειδή η συμφωνημένη δοκιμαστική περίοδος δεν ολοκληρώθηκε επιτυχώς | Δεν θεωρείται μείωση | Θεωρείται μείωση |
| Η μερική απασχόληση αλλάζει σε εκ περιτροπής ή αντίστροφα | Δεν θεωρείται μείωση | Θεωρείται μείωση αν μειώνονται οι ώρες |
| Μειώνονται οι ώρες εργαζομένου που η επιχείρηση έχει δεσμευτεί να διατηρεί, π.χ. από 30 σε 25 την εβδομάδα | Δεν θεωρείται μείωση | Θεωρείται μείωση |
Τι ισχύει για τις ώρες του επιχορηγούμενου εργαζομένου
Για τον εργαζόμενο του οποίου η θέση επιχορηγείται, η εγκύκλιος αναφέρει ότι η μείωση των ωρών δεν θεωρείται μείωση προσωπικού, εφόσον συνεχίζει να εργάζεται πέντε ημέρες την εβδομάδα και τουλάχιστον 20 ώρες συνολικά.
Αν οι ώρες πέσουν κάτω από τις 20 την εβδομάδα, θεωρείται μείωση προσωπικού. Η διατήρηση αυτού του ορίου δεν σημαίνει από μόνη της ότι επιτρέπεται οποιαδήποτε αλλαγή ωραρίου: πρέπει να τηρούνται και οι ειδικοί όροι του προγράμματος.
Άδειες και προσωρινές απουσίες
Δεν θεωρούνται μείωση προσωπικού η κανονική άδεια, η άδεια χωρίς αποδοχές, η ασθένεια, η απουσία λόγω εγκυμοσύνης, τοκετού ή λοχείας και οι άδειες προστασίας της οικογένειας.
Το ίδιο ισχύει για:
- Τη στρατιωτική θητεία, εφόσον η εργασιακή σχέση παραμένει ενεργή.
- Τις αναστολές συμβάσεων που προβλέπονται για πληττόμενες επιχειρήσεις, στο πλαίσιο του μηχανισμού αποζημίωσης ειδικού σκοπού.
Ποιοι εργαζόμενοι προσμετρώνται και τι ισχύει στις ειδικές περιπτώσεις
Ο όρος «δεσμευόμενο προσωπικό» σημαίνει το προσωπικό που η επιχείρηση υποχρεούται να διατηρεί σύμφωνα με τους όρους του προγράμματος.
Τα άτομα που απασχολούνται με μαθητεία ή πρακτική άσκηση δεν προσμετρώνται σε αυτό το προσωπικό. Επίσης, οι εργαζόμενοι που τοποθετούνται μέσω Επιχείρησης Προσωρινής Απασχόλησης — ΕΠΑ, δηλαδή εταιρείας που τους διαθέτει σε άλλη επιχείρηση, δεν προσμετρώνται στο προσωπικό που οφείλει να διατηρεί η επιχείρηση υποδοχής.
Αν η επιχείρηση μεταβιβαστεί σε νέο εργοδότη, δεν θεωρείται ότι υπάρχει μείωση, εφόσον ο νέος εργοδότης διατηρεί τον ίδιο αριθμό εργαζομένων που καλύπτει η δέσμευση του προγράμματος.
Όταν λήγει ένας δανεισμός εργαζομένου ή μια τοποθέτηση μέσω ΕΠΑ, εξετάζεται αν προκύπτει απόλυση εργαζομένου που περιλαμβάνεται σε αυτή τη δέσμευση. Αν δεν προκύπτει τέτοια απόλυση, δεν θεωρείται μείωση.
Για την τηλεργασία και την εργασία μέσω ψηφιακής πλατφόρμας εφαρμόζονται οι ίδιοι κανόνες.
Τι πρέπει να ελέγχει η επιχείρηση
Η εγκύκλιος παρέχει διευκρινίσεις, αλλά οι συγκεκριμένες υποχρεώσεις καθορίζονται από την πρόσκληση κάθε προγράμματος. Εκεί αναφέρεται ποιο προσωπικό πρέπει να διατηρείται, για πόσο διάστημα και ποιες αλλαγές επιτρέπονται.
Σε μελλοντικές προσκλήσεις μπορεί να αλλάξει η αντιμετώπιση ορισμένων περιπτώσεων, όπως η λήξη της δοκιμαστικής περιόδου ή η αποχώρηση μετά από 15 χρόνια με τη συγκατάθεση του εργοδότη.