Όταν ένας εργαζόμενος αρρωστήσει και δεν μπορεί να πάει στη δουλειά του, μπορεί να δικαιούται αναρρωτική άδεια, χρήματα από τον εργοδότη του και επίδομα ασθενείας από τον e-ΕΦΚΑ.
Πόσες ημέρες καλύπτονται, ποιος πληρώνει τον εργαζόμενο και τι χρειάζεται να κάνει για να λάβει το επίδομα;
Ακολουθούν όσα πρέπει να γνωρίζουν οι μισθωτοί του ιδιωτικού τομέα που ασφαλίζονται με τις διατάξεις του πρώην ΙΚΑ.
Πόσες ημέρες αναρρωτικής άδειας δικαιούται ο εργαζόμενος;
Οι ημέρες που μπορεί να απουσιάσει ένας εργαζόμενος λόγω ασθένειας εξαρτώνται από τη γνωμάτευση του γιατρού του.
Ωστόσο, οι ημέρες για τις οποίες ο εργοδότης υποχρεούται να τον πληρώσει είναι συγκεκριμένες.
Εφόσον ο εργαζόμενος έχει εργαστεί τουλάχιστον 10 ημέρες στον ίδιο εργοδότη, δικαιούται αποδοχές λόγω ασθένειας για:
- Έως 15 ημέρες, αν βρίσκεται στον 1ο χρόνο εργασίας του στον ίδιο εργοδότη.
- Έως 1 μήνα, αν έχει συμπληρώσει 1 χρόνο εργασίας στον ίδιο εργοδότη.
Αυτό δεν σημαίνει ότι ο εργαζόμενος δεν μπορεί να πάρει περισσότερες ημέρες αναρρωτικής άδειας. Σημαίνει ότι μετά από αυτά τα χρονικά όρια ο εργοδότης δεν υποχρεούται, κατά κανόνα, να συνεχίσει να καταβάλλει αποδοχές λόγω ασθένειας.
Πόσο μπορεί να διαρκέσει η απουσία λόγω ασθένειας;
Σύμφωνα με την εργατική νομοθεσία, η ασθένεια θεωρείται «βραχείας διάρκειας» όταν η απουσία του εργαζομένου δεν ξεπερνά τα παρακάτω χρονικά όρια, ανάλογα με τα χρόνια εργασίας στον ίδιο εργοδότη:
- Έως 4 χρόνια: 1 μήνας.
- Από 4 έως 10 χρόνια: 3 μήνες.
- Από 10 έως 15 χρόνια: 4 μήνες.
- Πάνω από 15 χρόνια: 6 μήνες.
Στα παραπάνω διαστήματα υπολογίζονται και οι Κυριακές, οι αργίες και οι ημέρες που ο εργαζόμενος δεν εργάζεται.
Τα όρια αυτά αφορούν την εργασιακή σχέση και όχι την πληρωμή του εργαζομένου. Όταν η ασθένεια παραμένει μέσα στα συγκεκριμένα χρονικά όρια, η απουσία δεν θεωρείται από μόνη της παραίτηση ή οικειοθελής αποχώρηση.
Ακόμη και αν η ασθένεια ξεπεράσει τα παραπάνω όρια, δεν σημαίνει ότι η εργασιακή σχέση λύνεται αυτόματα.
Από την πλευρά του, ο e-ΕΦΚΑ μπορεί να καταβάλει επίδομα ασθενείας για έως 182 ημέρες μέσα στο ίδιο ημερολογιακό έτος. Σε ορισμένες περιπτώσεις σοβαρής ή παρατεταμένης ασθένειας, η επιδότηση μπορεί να φτάσει τις 360 ή ακόμη και τις 720 ημέρες, εφόσον πληρούνται ειδικές προϋποθέσεις.
Ποιες είναι οι προϋποθέσεις για το επίδομα ασθενείας;
Για να λάβει ένας εργαζόμενος επίδομα ασθενείας από τον e-ΕΦΚΑ, πρέπει να έχει συμπληρώσει τουλάχιστον 120 ημέρες ασφάλισης (ένσημα):
- Είτε μέσα στο προηγούμενο ημερολογιακό έτος.
- Είτε μέσα στους προηγούμενους 15 μήνες, χωρίς να υπολογίζονται οι τελευταίοι 3 μήνες.
Για παράδειγμα, αν ένας εργαζόμενος αρρωστήσει μέσα στο 2026, μπορεί να καλύπτει την προϋπόθεση εφόσον έχει τουλάχιστον 120 ένσημα μέσα στο 2025.
Τι ισχύει για τις πρώτες 3 ημέρες ασθένειας;
Για τις πρώτες 3 ημέρες αναρρωτικής άδειας, ο e-ΕΦΚΑ δεν καταβάλλει επίδομα ασθενείας.
Ωστόσο, ο εργοδότης υποχρεούται να καταβάλει το 50% του ημερήσιου μισθού για κάθε μία από αυτές τις ημέρες, εφόσον ο εργαζόμενος έχει συμπληρώσει τουλάχιστον 10 ημέρες εργασίας στον ίδιο εργοδότη και έχει δικαίωμα αποδοχών λόγω ασθένειας.
Επομένως, αν ένας εργαζόμενος απουσιάσει λόγω ασθένειας για 1, 2 ή 3 ημέρες, πληρώνεται μόνο από τον εργοδότη του, σύμφωνα με τις παραπάνω προϋποθέσεις.
Τι ισχύει από την 4η ημέρα ασθένειας;
Από την 4η ημέρα ασθένειας, ο εργαζόμενος μπορεί να λάβει επίδομα από τον e-ΕΦΚΑ, εφόσον πληροί τις ασφαλιστικές προϋποθέσεις.
Παράλληλα, ο εργοδότης υποχρεούται να καλύπτει τη διαφορά ανάμεσα στο επίδομα του e-ΕΦΚΑ και στις κανονικές αποδοχές του εργαζομένου, για όσο διάστημα διαρκεί η υποχρέωσή του.
Ποιος πληρώνει τον εργαζόμενο κατά τη διάρκεια της ασθένειας;
| Ημέρες ασθένειας | e-ΕΦΚΑ | Εργοδότης |
| 1η–3η | Δεν καταβάλλει επίδομα | 50% του ημερήσιου μισθού |
| 4η–15η | Μειωμένο επίδομα (βασικά 25% του τεκμαρτού ημερομισθίου) | Συμπληρώνει τις κανονικές αποδοχές |
| Από τη 16η | Κανονικό επίδομα (βασικά 50% του τεκμαρτού ημερομισθίου) | Συμπληρώνει τις κανονικές αποδοχές, εφόσον συνεχίζεται η υποχρέωσή του |
Πώς υπολογίζεται το επίδομα του e-ΕΦΚΑ;
Το επίδομα υπολογίζεται με βάση το τεκμαρτό ημερομίσθιο της ασφαλιστικής κλάσης του εργαζομένου και όχι απευθείας με βάση τον μισθό του.
Η ασφαλιστική κλάση καθορίζεται από τις ασφαλιστικές αποδοχές του εργαζομένου, ενώ για ορισμένα επαγγέλματα με κυμαινόμενες αποδοχές ισχύει ειδική κατάταξη ανά επαγγελματική ειδικότητα.
Το τεκμαρτό ημερομίσθιο είναι ένα ποσό που ορίζει ο e-ΕΦΚΑ για κάθε ασφαλιστική κλάση και χρησιμοποιείται για τον υπολογισμό του επιδόματος. Στο τελικό ποσό εφαρμόζεται και 10% προσαύξηση για κάθε προστατευόμενο μέλος της οικογένειας.
Για πόσο διάστημα πληρώνει ο εργοδότης;
Η υποχρέωση του εργοδότη ισχύει:
- Έως 15 ημέρες, για τον 1ο χρόνο εργασίας στον ίδιο εργοδότη.
- Έως 1 μήνα, εφόσον ο εργαζόμενος έχει συμπληρώσει 1 χρόνο στον ίδιο εργοδότη.
Μετά τη λήξη αυτού του διαστήματος, ο εργαζόμενος μπορεί να συνεχίσει να λαμβάνει μόνο το επίδομα ασθενείας του e-ΕΦΚΑ, εφόσον εξακολουθεί να το δικαιούται.
Τα παραπάνω ισχύουν εφόσον ο εργαζόμενος έχει θεμελιώσει το σχετικό δικαίωμα και δεν έχει εξαντλήσει τις ημέρες αποδοχών λόγω προηγούμενης ασθένειας.
Ποιος γιατρός μπορεί να εκδώσει την αναρρωτική άδεια;
Για να λάβει ο εργαζόμενος επίδομα ασθενείας, χρειάζεται ηλεκτρονική ιατρική γνωμάτευση που να αναφέρει ότι δεν μπορεί να εργαστεί λόγω ασθένειας και για πόσες ημέρες.
Η γνωμάτευση μπορεί να εκδοθεί από γιατρό δημόσιου νοσοκομείου, Κέντρου Υγείας ή ιδιώτη γιατρό, αρκεί να έχει πρόσβαση στο σύστημα ηλεκτρονικής συνταγογράφησης της ΗΔΙΚΑ και να μπορεί να εκδώσει τη σχετική γνωμάτευση.
Δεν είναι απαραίτητο να επισκεφθεί ο εργαζόμενος δημόσιο νοσοκομείο ή γιατρό συμβεβλημένο με τον ΕΟΠΥΥ.
Σε περίπτωση αναρρωτικής άδειας μεγάλης διάρκειας, μπορεί να χρειαστεί εξέταση από Υγειονομική Επιτροπή.
Πώς γίνεται η αίτηση για το επίδομα ασθενείας;
Η αίτηση υποβάλλεται ηλεκτρονικά στον e-ΕΦΚΑ, ακολουθώντας τα παρακάτω βήματα.
1. Επίσκεψη στον γιατρό
Ο εργαζόμενος επισκέπτεται γιατρό που μπορεί να εκδώσει ηλεκτρονική γνωμάτευση μέσω ΗΔΙΚΑ. Ο γιατρός καταχωρίζει τις ημέρες για τις οποίες ο εργαζόμενος δεν μπορεί να εργαστεί.
2. Υποβολή αίτησης στον e-ΕΦΚΑ
Ο εργαζόμενος μπαίνει στην ηλεκτρονική υπηρεσία επιδόματος ασθενείας του e-ΕΦΚΑ ή του Gov, με τους προσωπικούς κωδικούς Taxisnet και συμπληρώνει την αίτηση.
Η αίτηση πρέπει να υποβληθεί μέσα σε 8 μήνες από την έκδοση της ιατρικής γνωμάτευσης.
3. Επιβεβαίωση από τον εργοδότη
Ο εργοδότης μπαίνει στην αντίστοιχη ηλεκτρονική υπηρεσία και επιβεβαιώνει τις ημέρες που ο εργαζόμενος απουσίασε λόγω ασθένειας.
4. Έλεγχος της αίτησης
Ο e-ΕΦΚΑ ελέγχει αν ο εργαζόμενος έχει τα απαραίτητα ένσημα και αν πληροί τις υπόλοιπες προϋποθέσεις.
Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να απαιτείται εξέταση από Υγειονομική Επιτροπή.
5. Πληρωμή του επιδόματος
Μετά την έγκριση της αίτησης, το ποσό κατατίθεται στον τραπεζικό λογαριασμό που έχει δηλώσει ο εργαζόμενος, σύμφωνα με τον προγραμματισμό πληρωμών του e-ΕΦΚΑ.